Dệt may xuất siêu gần 16 tỉ đô la Mỹ

Dệt may xuất siêu gần 16 tỉ đô la Mỹ

Kim ngạch xuất khẩu nhóm mặt hàng dệt may trong năm 2017, theo ước tính, đạt 31 tỉ đô la Mỹ. Trong đó, thặng dư thương mại hơn 15,5 tỉ đô la Mỹ. Năm tới, Việt Nam đặt mục tiêu xuất khẩu nhóm mặt hàng này từ 33,5-34 tỉ đô la.

Thông tin này được Chủ tịch Hiệp hội Dệt May Việt Nam (Vitas) Vũ Đức Giang chia sẻ tại buổi họp báo diễn ra ngày 11-12 tại TPHCM về hội nghị tổng kết ngành trong năm.

Giữ thị trường cũ, phát triển thị trường mới

Theo Vitas, năm 2017 là năm có nhiều thách thức đối với ngành dệt may trong nước. Trước hết là việc Hiệp định thương mại xuyên Thái Bình Dương (TPP) bị dừng lại, kế đó là hoạt động xuất – nhập khẩu dệt may cuối năm 2016, đầu năm 2017 gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, từ quí 2-2017, tình hình đã thay đổi theo chiều hướng tốt hơn.

Dự báo, kim ngạch xuất khẩu toàn ngành trong hai tháng cuối năm đạt 5,27 tỉ đô la, nâng kim ngạch xuất khẩu cả năm lên 31 tỉ đô la, tăng 10,23% so với năm 2016. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may đạt 25,91 tỉ đô la, (tăng 8,7% so với cùng kỳ năm trước), vải đạt 1,07 tỉ đô la (giảm 0,65%), xơ sợi ước đạt 3,51 tỉ đô la (tăng 19,93%).

Theo ông Giang, trong năm qua, các doanh nghiệp đã đầu tư cải thiện hệ thống sản xuất, tập trung vào một số mặt hàng thế mạnh, đáp ứng nhu cầu thị trường. Ngoài những thị trường chính được giữ vững, như Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc thì các doanh nghiệp đã tìm cơ hội, phát triển thêm một số thị trường mới như Trung Quốc, Nga, Campuchia… Ngoài các mặt hàng dệt may truyền thống thì các mặt hàng có giá trị gia tăng cao, như vải, xơ sợi, vải địa kỹ thuật, phụ liệu dệt may cũng có sự tăng trưởng khá tốt.

Đáng chú ý, theo người đứng đầu Vitas, nhiều doanh nghiệp trong ngành đã gia tăng giá trị xuất khẩu từ việc gia công hoàn toàn sang hình thức FOB (tự chủ nguyên liệu) và ODM (tự thiết kế mẫu), từ tỷ lệ 3% của năm 2016 lên mức 7% của năm 2017. Với đà này, dự kiến tỷ lệ theo hình thức mới này của Việt Nam cho mặt hàng dệt may sẽ nâng lên 11%.

Nhờ đó, dệt may đã đạt thặng dư xuất khẩu gần 16 tỉ đô la, mức thặng dư cao nhất so với các nhóm mặt hàng xuất khẩu khác của Việt Nam.

Theo ông Giang, hiện các doanh nghiệp trong ngành đã có đơn hàng cho quý 1 và 2-2018, cho thấy tín hiệu lạc quan cho ngành dệt may Việt Nam trong năm tới. Các đối tác nhập khẩu cho thấy sự tin tưởng vào chất lượng sản phẩm và thời gian giao hàng của doanh nghiệp trong nước. Do đó, ngành dệt may dự kiến sẽ đạt kim ngạch xuất khẩu từ 33,5-34 tỉ đô la trong năm 2018.

Việt Nam hiện có gần 6.000 doanh nghiệp dệt may và hơn 2,5 triệu người lao động.

ông Vũ Đức Giang – Chủ tịch VITAS

Đáng chú ý, nhằm xuất khẩu bền vững, ngành cần hình thành các chuỗi liên kết sản xuất sợi, dệt, nhuộm, may nhằm tạo ra sản phẩm có giá trị gia tăng cao,…Những yêu cầu đặt ra cho nhà sản xuất nội địa, theo ông Giang, không chỉ là sự thay đổi phương thức sản xuất cho phù hợp với những yêu cầu, tiêu chuẩn mà các quốc gia nhập khẩu đưa ra mà còn phải tiếp tục xây dựng chiến lược phát triển công nghệ 4.0…Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cần phải tự nâng cao năng lực cạnh tranh, đầu tư chiều sâu vào kỹ thuật, công nghệ mới để đạt năng suất cao hơn. Hiệp hội khuyến cáo các doanh nghiệp cần thích ứng với tình hình thị trường, chấp nhận việc chuyển đổi đơn hàng để giảm thiểu thiệt hại; đa dạng hóa các mặt hàng để đạt được mục tiêu đã đề ra.

Vẫn còn nhiều rào cản

Trên thực tế, dệt may Việt Nam đang đối mặt với những khó khăn nhất là ở khâu đơn giá, vì nhiều thị trường khác đang có xu hướng giảm sẽ tác động đến ngành sản xuất trong nước. Bên cạnh đó, thị trường dệt may thế giới được dự báo sẽ cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Sức ép cho Việt Nam không chỉ đến từ Trung Quốc mà còn đến từ nhiều nước khác, như Bangladesh, Sri Lanka, Myanmar, Campuchia…

Theo ông Giang, để cạnh tranh, các doanh nghiệp cần lưu tâm phải giải quyết phần cung thiếu hụt hiện nay trong khâu dệt vải, đầu tư nguồn nhân lực có trình độ, năng lực và tay nghê cao, bên cạnh thiết bị hiện đại, tự động hóa quy trình để tăng năng suất lao động và chất lượng sản phẩm. Theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam, chỉ riêng mặt hàng vải, doanh nghiệp trong nước phải nhập khẩu tới 86% để phục vụ sản xuất và xuất khẩu, do chất lượng vải trong nước chưa đáp ứng được yêu cầu của thị trường xuất khẩu chính của dệt may.

Một vấn đề khác mà ngành dệt may đang phải đối mặt là chi phí, tiền lương nhân công tăng lên. Theo các doanh nghiệp trong ngành, chi phí đầu vào của sản phẩm dệt may Việt Nam bao gồm chi phí tiền lương, bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế, hiện cao hơn một số nước trong khu vực, trong đó, chi bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế cao hơn khoảng 2,5 lần. Vitas đã kiến nghị chính phủ trong việc điều chỉnh cơ chế tiền lương, bảo hiểm, thủ tục hành chính, kiểm tra chuyên ngành góp phần giảm bớt khó khăn cho các hoạt động của doanh nghiệp.

Ngoài ra, theo các doanh nghiệp, việc ký kết các FTA mở ra nhiều cơ hội cho ngành dệt may khi hàng rào thuế quan dần được dỡ bỏ, nhưng khi các hàng rào thuế quan được dỡ bỏ thì các hàng rào phi thuế quan sẽ được dựng lên để bảo hộ sản xuất trong nước.

Trong những rào cản và thách thức nói trên, theo ông Giang, cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 cho ngành cơ hội tốt để vận dụng mà phát triển nhanh. Doanh nghiệp có thể đưa vào những giải pháp công nghệ, quản trị, đem lại năng suất cao hơn, chất lượng tốt hơn.

Hội nghị APEC tổ chức tại Việt Nam năm 2017 cũng là cơ hội lớn giới thiệu Việt Nam ra với thế giới và các nhà đầu tư thế giới, trong đó có các nhà đầu tư về dệt may… Nhờ đó mà tiềm năng đầu tư nước ngoài vào dệt may Việt Nam sẽ càng khởi sắc, bên cạnh nhiều nhà đầu tư mạnh đến từ Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, Hồng Kông, Thái Lan…

Theo Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online